Mudansa klimatika sai hanesan amesa bo’ot ba kresimentu dezemvolvimentu iha Nivel nasiona no lokal

Sekretariu Estadu Meiu Ambiente (SEMA), Nominando Martins Buras hateten, Mudansa klimatika sai hanesan amesa bo’ot ba kresimentu dezemvolvimentu iha Nivel nasiona no lokal, iha futuru.

“Tamba ne’e mak ohin halo konsultasaun husi Ministeriu nebe relevante ho MAP Dirasaun Floresta, UNDP, hamutuk ho SEMA atu bele proteje mudansa klimatika, oinsa atu halo planu asaun ba apoiu politiku ba planu Nasional, adaptasaun mudansa klimatika hodi avalia inpaktu klima no kontein kona ba nivel klima iha TL, husi suku inpaktu mai iha seitor hanesan agrikultura be’e no saude nia programa, kria hodi hadia rezistensia mudansa klimatika  ou programa adaptasaun hodi hamenus klimatika no hasae kapasidade sensibilidade publiku  I peskisa raliza dezemvoolve no fornese hodi adapta ba dezemvolve no implementasaun hodi hamenus moris kiak asegura dezemvolmentu sustentavel no kontribui ba esforsu global hodi hamenus emisaun nia,” hateten SEMA  Nominando ba Jornalista liu husi komferensia imprensa Kinta (1/7) iha Hotel Timor.

Nia hatutan ho nune’e bele sai sasukat adaptasaun ba dezenvolvimentu no impaktu husi mudansa klimatika ne’e rasik. Tan ne’e atu proteze mudansa klimatika sira sei halo programa planeamentu hodi bele proteze aihan iha rai laran.

“Nune’e ita fornese sasukat adaptasaun ba dezemvolvementu no implemetasaun klimatika ninia nivel nebe klimatika impaktu hanesan akontese iha Baucau, Manatutu, Kovalima no fatin seluk, tan ne’e ma ita protese ba mudansa klima nia liu-liu ita halo programa planeamentu hodi hamenus klimatika iha rai laran, adapta no pratika bazea ba komunitaria hodi halo akulasaun ba planu future Timor Leste, importante mak ita atinji ba iha area rural, nebe mak iha no kuminidade lokal ba impaktu mudansa klimatika hodi bele hamenus iha nivel,” dehan nia.

Iha fatin seluk Kusnomo Tamkani hanesan Diretur Agrikultura Extensiaun Serbisu hateten, atu adapta ho estraordinariu ba risku klimatika iha future, ne’e mos sai hanesan xave importansia ida atu dezemvolve opsaun mudansa klimatiku no fornese advokasia ba ingrasaun, kestaun mudansa klimatika ba planu dezemvolvementu iha future. MJ6/Jef/Cax